Platformen

In de natuur komen platformen al duizenden jaren voor. Een regendruppel die neervalt in een regenwoud maakt een hele reis door langs allerlei organismen. Een bromelia leeft niet van de boom waarop hij groeit maar erop. In de kelk verzamelt het water, daarin leggen vliegende insecten eitjes. De plant leeft van de uitwerpselen van de larven.

In 2014 ontving Jean Tirole de Nobelprijs voor Economie vanwege zijn werk rond two-sided markets. Ondertussen heeft de platform economie een enorme vlucht genomen. Zowel in de wetenschap en literatuur als ook in organisaties die het gebruiken.

 

Een platform is veel meer dan een app met gebruikers. Toch is de verleiding groot om mee te gaan in de aandacht economie. Sociale netwerken richten zich op angst, afkeer en affiniteit. Dat zijn eenvoudige emoties die inspelen op onze dopamine fix. De platformen kapitaliseren die vluchtige waarde in de markt van aandacht via advertentie-inkomsten als private waarde. Sociale- en publieke waarde kun je negeren en externaliseren.

 

Haier is een voorbeeld van een bedrijf dat via meerdere reorganisaties het platform-denken heeft omsloten. Dat begint bij hoe dicht ze bij de gebruiker van hun producten en diensten staan. Maar vooral hoe ze adequaat reageren op veranderingen in hun context. Neem de situatie van een klant die klaagde dat zijn wasmachine steeds verstopt raakte. Een Haier medewerker onderzocht de klacht en ontdekte dat de klant zijn verbouwde groente in de machine wast zodat deze meer waard is op de markt. In plaats van de claim af te wijzen ontwikkelde Haier de machines verder zodat ze geschikt zijn om groenten in te wassen om zo aan een vraag in de markt te doen.

Net als in de natuur is er niet één markt van platformen maar ontstaat er een complex geheel van structuren. Zoals ook de larve van een insect dat tijdelijk gebruikmaakt van het water in de bromelia op de tak van een boom in de grotere context van het regenwoud.

Kennis en informatie is als water in het regenwoud dat met voortschrijdend inzicht en technologische ontwikkelingen ook steeds meer van die eigenschappen kan overnemen.